ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଜୁନ ୧୪: ଓଡ଼ିଶାର ଗଣପର୍ବ ମଧ୍ୟରୁ ରଜ ପର୍ବ (Raja Parba) ଏକ ଅନନ୍ୟ ଓ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ବ ଭାବେ ପରିଚିତ। ପୃଥିବୀ ମାତାଙ୍କ ଋତୁସ୍ରାବ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଏହି ପର୍ବ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଅଂଶ। ତିନି ଦିନିଆ ରଜ ଉତ୍ସବରେ ଗାଁଠାରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଉତ୍ସାହ, ଆନନ୍ଦ ଓ ପାରମ୍ପରିକତାର ଝଲକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ପହିଲି ରଜ, ମିଥୁନ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ବାସି ରଜକୁ ନେଇ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଓଡ଼ିଶା ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ରଜ ପର୍ବ ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାରେ ସମାନ ଭାବେ ପାଳିତ ହୁଏ। ରାଜ୍ୟରେ ୩୦ ଜିଲ୍ଲା, ୩ଟି ରେଭେନ୍ୟୁ ଡିଭିଜନ୍, ୫୮ଟି ଉପଖଣ୍ଡ ଓ ୩୧୭ଟି ତହସିଲ୍ ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରଶାସନିକ ବିସ୍ତୃତି ସତ୍ତ୍ୱେ ରଜ ପର୍ବ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି।
ରଜ ପର୍ବ ସମୟରେ ଦୋଳି ଖେଳ, ପୋଡ଼ପିଠା, ମଣ୍ଡାପିଠା, ଆରିସା ପିଠା, ପାନ ଖାଇବା ଏବଂ ଲୋକଗୀତ ଗାଇବାର ପରମ୍ପରା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି। ଯୁବତୀମାନେ ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଦୋଳି ଖେଳିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଘରେ ଘରେ ପିଠାପଣାର ଆସର ଜମିଥାଏ। ଆଧୁନିକତାର ପ୍ରଭାବ ସତ୍ତ୍ୱେ ରଜର ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ କମିନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶାର ୩୦ ଜିଲ୍ଲାରେ ରଜର ରଙ୍ଗ
ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ୩୦ ଜିଲ୍ଲା: ଅନୁଗୋଳ, ବଲାଙ୍ଗୀର, ବାଲେଶ୍ୱର, ବରଗଡ଼, ଭଦ୍ରକ, ବୌଦ୍ଧ, କଟକ, ଦେବଗଡ଼, ଢେଙ୍କାନାଳ, ଗଜପତି, ଗଞ୍ଜାମ, ଜଗତସିଂହପୁର, ଯାଜପୁର, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, କଳାହାଣ୍ଡି, କନ୍ଧମାଳ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, କେନ୍ଦୁଝର, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, କୋରାପୁଟ, ମାଲକାନଗିରି, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ନବରଙ୍ଗପୁର, ନୟାଗଡ଼, ନୂଆପଡ଼ା, ପୁରୀ, ରାୟଗଡ଼ା, ସମ୍ବଲପୁର, ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ରେ ରଜ ପାଳନର ନିଜସ୍ୱ ଛାପ ରହିଛି।
ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ପୁରୀ, ଜଗତସିଂହପୁର, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଭଦ୍ରକ ଓ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ରଜ ଅବସରରେ ବିଶେଷ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ପିଠା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ। ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ, ନୟାଗଡ଼ ଓ ଯାଜପୁରରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଦୋଳି ଉତ୍ସବ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗୀର, ବରଗଡ଼, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ସମ୍ବଲପୁର, ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ରଜ ଉତ୍ସବ ସହ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଓ ସାମୂହିକ ଭୋଜିର ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ। ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି, ଗଞ୍ଜାମ, କୋରାପୁଟ, ରାୟଗଡ଼ା, ମାଲକାନଗିରି, ନବରଙ୍ଗପୁର ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଦିବାସୀ ସଂସ୍କୃତି ସହ ରଜର ମିଶ୍ରଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସମୟରେ ରଜର ନୂଆ ରୂପ
ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ରଜ ପର୍ବ ନୂଆ ରୂପ ନେଇଛି। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ରଜ ଗୀତ, ରଜ କୁଇଜ୍, ଫଟୋ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ ହେଉଛି। ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ, ବ୍ରହ୍ମପୁର, ସମ୍ବଲପୁର ଭଳି ସହରରେ ରଜ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପାରମ୍ପରିକ ଦୋଳି ଓ ଲୋକଗୀତର ଆକର୍ଷଣ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଛି।
ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରଜ ପର୍ବକୁ ଏକ ମଞ୍ଚ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ରକ୍ତଦାନ ଶିବିର, ବୃକ୍ଷରୋପଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ମହିଳା ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଆୟୋଜିତ ହେଉଛି।
ରଜ ପର୍ବ କେବଳ ଏକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ, ନାରୀ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତାର ପ୍ରତୀକ। ଅନୁଗୋଳରୁ ମାଲକାନଗିରି ଏବଂ ବାଲେଶ୍ୱରରୁ ନୂଆପଡ଼ା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ୩୦ ଜିଲ୍ଲାରେ ରଜ ପର୍ବ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିଥାଏ। ଆଧୁନିକତା ଯେତେ ବଢ଼ୁନାହିଁ କାହିଁକି, ରଜ ପର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ମାଟି, ମଣିଷ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଚିରଦିନ ପାଇଁ ଯୋଡ଼ି ରଖିବ ବୋଲି ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
-ସମାପ୍ତ-
ଆମେ ଏବେ ନୂଆ ରୂପରେ, ନୂଆ ନାମରେ
